Koruyucu Kardiyoloji
Koruyucu kardiyoloji, kalp ve damar hastalıklarının gelişmesini önlemeye veya geciktirmeye odaklanır. Kalp krizi ve inmenin önemli bir bölümü değiştirilebilir risk faktörleriyle ilişkilidir. Bu etkenlerin erken fark edilmesi ve kontrol edilmesi korunmanın temelidir.

Risk faktörleri
Risk faktörlerinin bir bölümü değiştirilemez. Yaş, cinsiyet ve ailede erken yaşta kalp damar hastalığı öyküsü bunlar arasındadır. Değiştirilebilir olanlar ise korunmanın hedefidir. Birden fazla risk faktörü bir arada bulunduğunda toplam risk belirgin biçimde artar.
- Kolesterol: Özellikle LDL kolesterol yüksekliği damar duvarında plak birikimine (ateroskleroz) yol açar.
- Yüksek tansiyon: Damar duvarını zorlar ve hasarı hızlandırır. Çoğu zaman belirti vermez.
- Diyabet: Yüksek kan şekeri büyük ve küçük damarlara zarar verir.
- Sigara ve tütün ürünleri: Damar iç yüzeyini bozar, pıhtılaşmayı artırır. Pasif içicilik de zararlıdır.
- Fazla kilo, özellikle bel çevresinde yağlanma
- Hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenme
Birincil koruma ve risk değerlendirmesi
Birincil koruma, henüz kalp damar hastalığı gelişmemiş kişilerde hastalığın önlenmesidir. Hastalığı olan kişilerde yeni olayların önlenmesi ise ikincil koruma olarak adlandırılır.
Risk değerlendirmesinde yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, tansiyon ve kolesterol değerleri gibi bilgiler birlikte ele alınır. Bu bilgilerle, önümüzdeki yıllarda kalp krizi veya inme geçirme olasılığı risk hesaplama çizelgeleri yardımıyla tahmin edilir. Tek bir değere değil toplam riske bakılır.
Hesaplanan risk düzeyi, tansiyon ve kolesterol için hedef değerleri ve ilaç tedavisine gerek olup olmadığını belirlemede hekime yol gösterir.
Yaşam tarzı
Yaşam tarzı düzenlemeleri her risk düzeyinde önerilir ve ilaç tedavisi alan kişilerde de geçerliliğini korur.
- Tütün ürünlerini tümüyle bırakın
- Sebze, meyve, baklagil, tam tahıl, balık ve zeytinyağı ağırlıklı beslenin
- Tuz, şeker, işlenmiş et ve trans yağ içeren gıdaları azaltın
- Haftanın çoğu günü tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta egzersiz yapın
- Sağlıklı kiloya ulaşmayı ve bu kiloyu korumayı hedefleyin
- Alkolü sınırlayın, yeterli ve düzenli uyuyun
İlaç tedavisi ve izlem
Yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmadığında veya risk yüksek olduğunda kolesterol, tansiyon ya da kan şekeri için ilaç tedavisi başlanabilir. Bu tedaviler genellikle uzun sürelidir ve değerler düzelse bile hekim önerisi olmadan bırakılmamalıdır.
Hastalığı olmayan kişilerde koruma amacıyla aspirin kullanımı herkes için uygun değildir. Kanama riski nedeniyle bu karar hekim tarafından kişiye göre verilir. Tansiyon, kan şekeri ve kolesterol değerlerinizi bilmeniz ve belirli aralıklarla ölçtürmeniz korunmanın pratik bir adımıdır.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı, hekimin sizi değerlendirmesiyle verilir.
Sık sorulan sorular
Kolesterolüm yüksek ama şikayetim yok, önemli mi?
Kolesterol yüksekliği belirti vermez, etkisi yıllar içinde damarlarda birikerek ortaya çıkar. Bu nedenle şikayet olmaması riskin olmadığını göstermez. Tedavi gerekip gerekmediği toplam riskinize göre belirlenir.
Ailemde kalp hastalığı var, bende de olur mu?
Aile öyküsü riski artırır, ancak hastalığın kesin gelişeceği anlamına gelmez. Değiştirilebilir risk faktörlerini kontrol etmek bu kişilerde daha da önem taşır. Birinci derece yakınlarınızda erken yaşta kalp hastalığı varsa bunu hekiminize bildirmeniz gerekir.
Sigarayı azaltmak yeterli midir?
Az sayıda sigara içmek de kalp damar riskini artırır. Bu nedenle hedef tümüyle bırakmaktır. Bırakma sürecinde sigara bırakma polikliniklerinden destek alınabilir.
Diğer uzmanlık alanları
Koroner AnjiyografiKalbi besleyen damarların kontrast madde ve röntgen ışınlarıyla görüntülendiği tanı işlemidir.
Balon ve Stent UygulamasıDaralmış veya tıkanmış kalp damarlarının balonla genişletilmesi ve stentle açık tutulması işlemidir.
Ekokardiyografi (EKO)Kalbin yapısının ve çalışmasının ses dalgalarıyla, ışın kullanılmadan görüntülendiği inceleme yöntemidir.
Konuyu yazılarla derinleştirin
Göğüs ağrısı, tansiyon, beslenme ve tetkikler üzerine kısa bilgilendirme yazıları hazırladık.